Adonidis vernalis herba
Ziele miłka wiosennego FP VI

Surowcem jest ziele miłka wiosennego zebrane w czasie kwitnienia, a następnie wysuszone w cieniu i przewiewie.
Monografia w FP VI nie podaje wymaganej zawartości substancji czynnych. Wskazuje jednak, że do przyrządzania preparatów można stosować jedynie mianowany proszek z ziela (Adonidis vernalis pulveris titratus), o aktywności wynoszącej średnio 8 jednostek gołębich (według FP IV).
Surowiec należy do wykazu B.

Zawiera glikozydy kardenolidowe: pochodne strofantydyny - cymarozyd i K-strofantynę, adonitoksynę i aglikony, które działają na mięsień sercowy szybko i bez kumulacji. Surowiec zawiera także flawonoidy.
 

Cardiotonicum, cardiosedativum.
Surowiec i jego przetwory zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe dodatnie) i zmniejszają częstotliwość skurczów (działanie chronotropowe ujemne). Działanie surowca jest szybkie i krótkotrwałe, gdyż kardenolidy miłka nie wiążą się z albuminami krwi i nie ulegają kumulacji. Dzięki polepszeniu krążenia krwi (w tym również przepływu nerkowego) i nasilenia filtracji dzięki flawonoidom surowiec ma pewne działanie diuretyczne. U osób przyjmujących przetwory z surowca obserwuje się także działanie uspokajające. Ziele miłka charakteryzuje się stosunkowo szerokim jak na surowce kardenolidowe indeksem terapeutycznym.
Obecnie surowiec jest rzadko stosowany - wykorzystuje się go głównie do produkcji nalewki - Tinctura Adonidis vernalis titrata mającej zastosowanie w recepturze aptecznej.
Wskazania: W przewlekłych schorzeniach serca i niewydolności krążenia, zwłaszcza u osób znerwicowanych.
Uwagi: Surowiec przeciwwskazany w przypadku bloku przedsionkowo-komorowego i niedoboru potasu. Ostrożnie u osób przejmujących leki moczopędne i preparaty wapnia.
 

Miłek wiosenny występuje w Polsce na stanowiskach naturalnych, jest jednak gatunkiem zagrożonym, który objęty został ścisłą ochroną. Surowiec wykorzystywany w lecznictwie pochodzi wyłącznie z upraw.

W skład surowica wchodzą fragmenty liści wielokrotnie pierzastosiecznych o równowąskich, całobrzegich, ostro zakończonych odcinkach. Łodygi są walcowate, słabo bruzdowane. Kwiaty żółte, składają się z 10-20 płatków odwrotnie jajowatych, mają liczne pręciki i słupki, 5 działek kielicha. Czasem w surowcu występują owoce.
Surowiec nie posiada zapachu, smak jest gorzki.

Komórki skórki górnej o ścianach dość grubych, jamkowanych, falistościenne. Komórki skórki dolnej są cienkie, guzkowato zgrubiałe i zatokowofaliste. Obie strony skórki pokryte są prążkowanym naskórkiem. Szparki ułożone w rzędy, występują głównie w skórce dolnej. Włoski okrywające występują rzadko w postaci jednokomórkowych wstęg.

Ostatnia aktualizacja: 2014-03-03